Arap Yarımadası’nda peş peşe yaşanan iki dev kasırganın ardından çölde meydana gelen göller, tarihin en büyük çekirge krizlerinden birini başlattı. Rubülhali Çölü’nde fark edilmeden üreyerek popülasyonunu 8 bin katına çıkaran devasa böcek sürüleri, kıtalar arası bir hatta yayılarak tarım alanlarını ve yeşil bitki örtüsünü hızla yok etti.
Mayıs 2018’de etkili olan Mekunu ve ekim ayında gelen Luban kasırgaları, Umman ile Yemen’in belirli kısımlarına normalin beş katı düzeyinde, 100 ila 300 mm yağış bıraktı. Yağışların ardından Rubülhali Çölü’nde geçici göllerin belirmesi ve toprağın nemini koruması, çöl çekirgelerinin kitlesel üreme sürecini doğrudan tetikledi.
Bölgedeki sıcaklık ve nem dengesi, çekirgelerin üç nesil boyunca fark edilmeden çoğalmasını sağladı. İki haftalık kuluçka, altı haftalık larva gelişimi ve üç haftalık olgunlaşma döngüsüyle tek nesilde 20 katına çıkan nüfus, üçüncü neslin tamamlanmasıyla yaklaşık 8 bin katlık artış yakaladı. Ocak 2019’da devasa sürüler Yemen ve Suudi Arabistan topraklarına yayıldı.
Çekirge Sürülerinin Tüketim Gücü ve Kıtalararası Yayılım
Ortalama 2 gram ağırlığındaki tek bir çöl çekirgesi günde kendi ağırlığı kadar bitki tüketirken, birim alandaki yoğunluk arttığında kilometre karede 40 ila 80 milyonluk devasa koloniler oluşuyor. Günlük 150 kilometre yol alabilen bir kilometrekarelik sürü, her gün yaklaşık 35 bin insanın gıdasına eşdeğer olan 160 ton yeşil bitkiyi tüketiyor.
İran, Pakistan ve Hindistan’a ulaşan istila dalgası, Aden Körfezi’ni aşarak Etiyopya ve Somali’ye geçti. Aralık 2019’daki Pawan Kasırgası sürecin Doğu Afrika’da uzamasına neden olurken, Kenya 2020 başında son 70 yılın en şiddetli çekirge istilasıyla karşılaştı. Müdahalenin gecikmesinde şu etkenler belirleyici oldu:
Yemen ve Somali’deki iç çatışmaların üreme alanlarında inceleme yapılmasını engellemesi
Doğu Afrika Çöl Çekirgesiyle Mücadele Örgütü’nün kısıtlı imkanlara sahip olması
COVID-19 salgını sebebiyle ilaç tedarikinde ve uzman ekiplerin hareketinde yaşanan aksaklıklar
Hint Okyanusu’nun kuzeybatısında 2018’de 2, 2019’da ise 8 kasırga kaydedilerek 1976’dan bu yana en yüksek seviye görüldü. Okyanus yüzeyindeki sıcaklık artışının benzer felaketlerin tekrarlanma ihtimalini güçlendirdiği bildirildi.
