ABD’de müzik teknisyeni Michael Sparks’ın ikinci el dükkanından 121 liraya satın aldığı eski rulo kağıt, ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin 1823 yılına ait nadir bir kopyası çıktı. Yıllarca bir garajda asılı duran tarihi parşömen, düzenlenen açık artırmada kimliği açıklanmayan bir alıcıya tam 477 bin 650 dolara satılarak rekora imza attı.
Nashville’deki Music City Thrift Store isimli mağazada Mart 2006’da ev eşyalarına göz atan Sparks, şamdan ve tuzluk takımıyla beraber rulo halindeki dokümanı 2,48 dolara (yaklaşık 121 lira) aldı. Belgenin peşini bırakmayan meraklı alıcı, eserin gerçek niteliğini ortaya çıkarmak için aylarca süren kapsamlı bir araştırma yürüttü.
Sadece 200 Adet Üretilmişti
Uzman incelemeleri, belgenin gravür sanatçısı William J. Stone tarafından hazırlanan ve “Stone baskısı” olarak bilinen resmi kopyalardan biri olduğunu kesinleştirdi. 1776 tarihli orijinal metnin yıpranması üzerine dönemin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams’ın talebiyle bakır levhaya aktarılan eserden, ABD Kongresi 1823’te dana derisi parşömen üzerine sadece 200 adet bastırmıştı. Sparks’ın bulduğu doküman, dünyada yeri tespit edilen 36. kopya olarak tarihe geçti.
Milyonluk belgenin dükkana geliş serüveni ise ilginç bir detayı barındırıyor. Nashville sakini Stan Caffy’nin bahçe satışından 10 dolara temin ettiği kağıdı 10 sene boyunca garaj duvarında tuttuğu, ardından eşinin temizlik ricasıyla mağazaya hibe ettiği ortaya çıktı. Tarihi hazine, Sparks tarafından keşfedilmeden yalnızca iki gün önce rafa konulmuştu.
Kuzey Karolina’nın Burlington kentindeki Raynors’ Historical Collectible Auctions tarafından 125 bin dolar başlangıç fiyatıyla açılan müzayede büyük çekişmeye sahne oldu. Kimliği gizli tutulan telefon alıcısı, yaklaşık 24 milyon liraya (477 bin 650 dolar) ulaşan teklifiyle ABD’nin en kazançlı bit pazarı keşiflerinden birini tamamladı.
