Colorado Eyalet Üniversitesi araştırmacıları, binaların çatılarına yerleştirilen güneş panellerinin altında safran yetiştirmenin tarımsal verimi ikiye katladığını belirledi. Güneş enerjisi ile kentsel tarımı buluşturan agrivoltaik model, hem elektrik üretimini sürdürüyor hem de çatılardaki gölgeli alanları yüksek gelir getiren değerli bir üretim sahasına dönüştürüyor.
Denver’daki CSU Spur yerleşkesinde tamamlanan saha çalışmalarında, yüzde 40 ışık geçirgenliği sunan panellerin altında gelişen bitkilerin, doğrudan güneşe maruz kalan çatılara göre iki kat daha fazla çiçek açtığı ve aynı oranda kurutulmuş ürün sağladığı tespit edildi. Yeşil çatıların süzek yapısı ile düşük besinli toprak koşullarının safran bitkisi için ideal bir ortam sunduğu aktarıldı.
Farklı İklimler İçin Değişen Işık Dengesi
CSU bünyesindeki Jennifer Bousselot ve Reece Bailey tarafından paylaşılan raporda, aşırı gölgenin verimi düşürebileceği uyarısı yapılarak panellerin zemin seviyesinden 1,8 ila 2,4 metre yukarıya kurulması ve ışığın yüzde 30 ila 40’ını geçirmesi tavsiye edildi. Doğu Fas’ta 24 ay süren bir diğer incelemede ise en yüksek verime yüzde 30 gölgeleme sağlanan alanlarda ulaşıldı.
Sistemin getirisini modelleyen ekip; 46 kilovatlık çatı paneli ve 405 metrekarelik ekim alanı üzerinden yaptığı hesaplamada, safranın gramı 35 dolar ve soğan tanesi 25 sent üzerinden 5 yıl sonunda yaklaşık 61 bin dolar (yaklaşık 3 milyon lira) net kazanç sağlanabileceğini öngördü. Elektrik üretiminin bu süre zarfında 13 bin 470 dolarlık katkı vermesi beklenirken, başlangıç yılındaki harcamaların geliri aştığı ve ilk kurulum maliyetinin hesaba katılmadığı kaydedildi.
Vermont Üniversitesi verilerine göre yalnızca 1 gram kurutulmuş safran elde edebilmek adına 159 ila 179 adet çiçeğin tepeciklerinin elle toplanıp ayrılması gerekiyor. Dikimden hasada tüm aşamaların manuel yürütülmesi dikkatli bir işletim planı gerektirirken, ekim veya kasım aylarındaki hasat dönemi üreticilere ek mevsimsel kazanç fırsatı tanıyor.
