Bulgaristan Eski Dışişleri Bakanı Nadezhda Neynsky, Karadeniz hattında yaşanan insansız hava aracı saldırılarının ardından ittifak mekanizmalarının işletilmesi gerektiğini savunarak, ülkesinin ulusal güvenliğinin tehdit altında olduğunu ve resmi istişare süreci için NATO Antlaşması’nın 4. maddesinin derhal işletilmesi gerektiğini duyurdu.
Karadeniz sularındaki gerilimin Bulgaristan Münhasır Ekonomik Bölgesi sınırlarına kadar ulaştığına dikkat çeken tecrübeli diplomat, yaşanan gelişmelerin uzaktan izlenemeyeceğini vurguladı.
ülkesinin NATO Antlaşması’nın 4. maddesi uyarınca müttefikleriyle istişare talep etmek için tam ve haklı gerekçelere sahip olduğunu belirtti. 4. maddenin doğrudan 5. maddeyi tetiklemediğini hatırlatan deneyimli diplomat, Karadeniz’deki durumun artık uzak bir dış çatışma olarak görülemeyeceğini ve güvenlik endişelerinin NATO masasına taşınması gerektiğini ifade etti.
Bölgedeki deniz ulaşımının ve seyrüsefer emniyetinin doğrudan halkın refahını etkilediğini belirten Neynsky, hava araçlarıyla düzenlenen son eylemlerin rastlantısal olmadığını dile getirdi.
son olaylarda kullanılan İHA’ların kaza sonucu değil, kasıtlı bir provokasyon ve hedefli bir saldırı amacıyla gönderildiğini savundu. Rusya’nın bu tür eylemlerle bölge ülkelerinde korku iklimi yaratarak iç tartışmaları alevlendirmeyi hedeflediğini belirten eski bakan, korkuyla alınan kararların tehlikesine işaret etti.
NATO 4. ve 5. Maddeleri Arasındaki Fark
İttifak tüzüğünün 4. maddesi, herhangi bir üyenin toprak bütünlüğü veya güvenliği risk altına girdiğinde müttefiklerin resmi müzakere masasında toplanmasını öngören stratejik bir mekanizma vazifesi görüyor. Bir saldırıyı tüm üyelere yapılmış sayarak doğrudan askeri yanıtı başlatan 5. maddeden farklı olarak 4. madde, askeri harekat şartı koşmaksızın ittifakın ortak bir siyasi duruş ve güvenlik tedbiri almasını sağlıyor.
Sofya idaresinin kriz karşısındaki tepki hızını da hedef alan Neynsky, güvenlik mekanizmalarının süratle çalıştırılması gerektiğini belirtti.
Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi’nin toplanmakta geciktiğini vurguladı ve kamuoyunun sadece İHA’ların kime ait olduğunu değil, benzer olayların tekrarlanmaması için hangi somut güvenlik tedbirlerinin alındığını duyması gerektiğini ifade etti.
