ABD Başkanı Donald Trump, Grönland üzerinde herhangi bir toprak devri içermeyen ancak Amerikan ordusunun adadaki varlığını ve üs kurma imkanlarını artıran 10 sayfalık yeni uzlaşmayı onayladı. Salı günü duyurulan metinle birlikte Grönland yönetimi, tarihinde ilk defa uluslararası düzeyde bağlayıcı bir belgeye doğrudan taraf olarak imza koydu.
Trump’ın adayı tamamen devralarak Amerikan sınırlarına dahil etme yönündeki eski planı gerçekleşmezken, yeni mutabakat adanın mülkiyet hakkını ABD’ye devretmedi. Beyaz Saray lideri, ocak ayında adayı alma arzusunu şu sözlerle dile getirmişti:
“Başarı için psikolojik olarak gerekli olanın bu olduğunu hissediyorum. Mülkiyet size sadece bir belge imzalamakla veya bir üsse sahip olmakla elde edemeyeceğiniz şeyler ve unsurlar sağlar”
Danimarkalı yetkililer, ABD Başkanı’nın süreci bozmasından endişe duydukları için mülkiyet konusundaki geri adımı öne çıkarmaktan özellikle kaçındı. Trump ise varılan mutabakatı şu ifadeyle niteledi:
“Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri için muazzam”
Müzakere sürecinde yer alan diplomatik kaynaklar, hassas temasların ardından taslağı Trump’a sunmak için doğru zamanı kolladıklarını bildirdi. Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü araştırmacısı Mikkel Runge Olesen, krizin Danimarka, Grönland ve Avrupa üçgeninde kalıcı tahribat yarattığını belirterek gelişmeyi değerlendirdi:
“Nispeten sınırlı değişiklikler için ödenmesi son derece yüksek bir bedel”
Washington yönetiminin adadaki askeri varlığı 1951 tarihli anlaşmaya dayanırken, Başkan Yardımcısı JD Vance Mart 2025’te Pituffik Uzay Üssü’ne yaptığı ziyarette Çin ve Rusya’nın hamlelerine işaret etmişti. Vance bölgedeki duruma ilişkin şu cümleyi kurmuştu:
“Grönland’da kafamızı kara gömmüp görmezden gelemeyiz”
Mutabakat Danimarka ve Grönland kanadında memnuniyetle karşılandı. Danimarka Parlamentosu Üyesi ve Grönland’ın sol eğilimli bağımsızlık yanlısı partisinin mensubu Naaja Nathanielsen, elde edilen diplomatik kazanımı şu sözlerle aktardı:
“İlk kez masada gerçekten bir sandalyemiz oldu. Bu gurur duyduğumuz bir şey”
Metinde ayrıca Grönland’ın ileride bağımsızlığını ilan etmesi olasılığına karşı koruyucu bir madde yer aldı. Anlaşma şartında şu hüküm açıkça belirtildi:
“Grönland’ın bağımsız bir devlet olmak amacıyla kendi kaderini tayin etme hakkını kullanması durumunda, Danimarka Krallığı Hükümeti ve Grönland Hükümeti, bağımsız Grönland devletinin NATO’da kalmayı kabul etmesini birlikte sağlayacaktır”
